Ngứa là triệu chứng chính của bệnh lý về da nhưng nó cũng là một biểu hiện quan trọng của một chứng bệnh nội tạng hay hệ thống mà từ lâu đã được biết là gây ra ngứa. Với tiến bộ mới trong 10 năm qua đã cung cấp cái nhìn sâu vào bệnh học thần kinh của ngứa và đã mở ra những khả năng thú vị để cải thiện điều trị.
I. Khi các bệnh lý nội tạng là nguyên nhân gây ngứa

Bệnh nhân có thể có làn da bình thường hoặc xuất hiện tổn thương phụ, chẳng hạn như: vết trầy xước da do gãi, các nốt sẩn ngứa, hoặc dấu hiệu của nhiễm khuẩn thứ phát. Bênh nhân có thể có các dấu hiệu ban cánh bướm ở mặt – dấu hiệu đặc trưng của lupus ban đỏ hệ thống (ban đỏ ở 2 gò má bắc cầu qua sống mũi). Hay những dấu hiệu khác của bệnh nội tạng khác như sau:

– Ngứa do bệnh suy thận: khô da lan tỏa, tổn thương móng tay. Bệnh nhân có thể có các dấu hiệu của đau thần kinh ngoại biên, mệt mỏi, phù, cao huyết áp… và các dấu hiệu của tăng urê máu khác…

– Ngứa do ứ mật: dấu hiệu của bệnh gan bao gồm vàng da, xanh xao, nốt giãn mạch hình nhện, lách to và cổ trướng…

– Ngứa do bệnh lý nội tiết: Bệnh nhân suy giáp có móng tay giòn và khô, da và tóc khô dễ gãy và rụng. BN tăng năng tuyến giáp có dấu hiệu như: nhịp tim nhanh, run tay, lồi mắt, rung nhĩ…

– Ngứa do bệnh lý huyết học: Bệnh nhân thiếu sắt có thể bị ngứa và thường biểu hiện: da xanh xao, niêm mạc mắt nhạt màu…

– Ngứa và các bệnh ác tính: Bệnh nhân có bệnh Hodgkin có thể phát hiện được do nổi một hay nhiều hạch. Hạch ở cổ, nách, hoặc bẹn, sốt kéo dài, đổ mồ hôi đêm, yếu mệt, sụt cân dù việc ăn uống vẫn bình thường, ho hoặc khó thở, ngứa ngoài da.

II. Xét nghiệm cần làm khi bị ngứa dai dẳng và không có tổn thương trên da

1. Kiểm tra chức năng thận.

2. Công thức máu.

3. Xét nghiệm hormone tuyến giáp, tuyến cận giáp.

4. Xét nghiệm chức năng gan, Xquang, CT Scan, MRI cũng có thể hữu ích trong ngứa khu trú do bệnh lý thần kinh: ví dụ do khối u tủy sống, do bệnh thoái hóa cột sống…

5. Tầm soát ung thư được chỉ định khi nghi ngờ (giảm cân, thay đổi tính chất và thói quen đại tiện…). Xét nghiệm HIV được chỉ định khi có vấn đề (sút giảm cân nặng, sử dụng các chất gây nghiện không an toàn, tình dục không an toàn…).

6. Xét nghiệm phân, máu tìm ký sinh trùng.

III. Điều trị ngứa

Việc điều trị chứng ngứa do bệnh lý nội tạng hay hệ thống thay đổi tùy theo nguyên nhân gây bệnh. Liệu pháp mới dựa trên những tiến bộ trong sự hiểu biết về cơ chế gây ngứa. Tuy nhiên, không cần phải điều trị dứt điểm chứng bệnh mà chỉ điều trị triệu chứng nhằm xoa dịu dấu hiệu ngứa làm bệnh nhân khó chịu mà thôi. Nếu bị chứng ngứa toàn thân thì trước hết, nên giữ mát cơ thể vì cường độ của ngứa thường bị tăng lên khi da bị nóng hoặc tăng tiết mồ hôi. Bạn nên tránh các loại thực phẩm nhiều gia vị và đồ uống có cồn.

Khô da là một nguyên nhân gây ngứa và luôn cần được khắc phục bằng duy trì độ ẩm cho da bằng các dung dịch hay kem làm ẩm da, cải thiện môi trường sống, uống nước đủ và tránh xà phòng. Khô da là trình trạng hay gặp ở người lớn tuổi và đặc biệt quan trọng trong chứng khô da do suy thận mãn tính.

Thuốc kháng histamin thường hiệu quả không cao, trừ khi cơ chế gây ngứa chủ yếu qua trung gian của histamine, ví dụ như: mề đay, nhờ tác động an thần của thế hệ thuốc kháng histamine H1 đầu tiên có thể hữu ích trong các trường hợp khác của ngứa kinh niên Thuốc này thuộc dạng mua không cần toa, BN có thể tự ý dùng được nhưng nhớ đọc kỹ hướng dẫn trước khi dùng.

Ngoài ra, một số biện pháp khác thường được bác sĩ chỉ định như:

– Corticosteroid dùng theo đường toàn thân hay tại chỗ không phải bản chất là thuốc chống ngứa và chỉ có hiệu quả làm giảm ngứa do kết quả của tình trạng viêm da.

– Liệu pháp dùng tia cực tím B (có bước sóng 311nm) là có lợi trong tình trạng ngứa toàn thân do hầu hết các nguyên nhân, và đặc biệt hữu ích trong ngứa do suy thận giai đoạn cuối.

– Các loại thuốc khác có thể đã được thử nghiệm gồm: mirtazepine, một loại chất đối kháng receptor serotonin type 3, paroxetin, một chất ức chế tái hấp thu serotonin có chọn lọc (SSRI) và thalidomide cũng được sử dụng để điều trị chứng ngứa.

Như vậy, ngứa có thể là triệu chứng đơn giản nhưng cũng có thể là triệu chứng của một bệnh lý nguy hiểm. Do đó, người bệnh nên lưu ý các triệu chứng kèm theo và các yếu tố thuận lợi làm bộc phát hay làm nặng lên chứng ngứa để báo với BS nhằm tìm cách điều chỉnh tốt hơn. Tuy nhiên, không phải lúc nào cũng tìm được nguyên nhân thực thể gây ngứa và cũng có trường hợp rất khó đáp ứng.

Liên hệ tư vấn và đặt lịch hẹn khám chữa bệnh:

Medcare Skin Centre
Đơn vị Điều trị các Bệnh lý về da và Thẩm mỹ da

95/36 Bắc Hải, phường 15, quận 10, TP.HCM
Điện thoại: (028) 39 700 555 – 0845 115 115
Email: info@medcare.com.vn

→ Bạn có thể đăng ký online để được Bác sĩ tư vấn cụ thể hơn ←

Đăng ký NGAY!

PHÒNG KHÁM CHUYÊN KHOA DA MEDCARE
Thông tin liên hệ

95/36 Bắc Hải, Phường 15, Quận 10, TP Hồ Chí Minh

0845 115 115

https://medcare.com.vn

info@medcare.com.vn

/medcarevietnam

Thời gian làm việc

Thứ 2 nghỉ
Thứ 3 - Chủ nhật (từ 11:00 đến 19:00)

Đặt lịch khám và điều trị ngoài giờ
Liên hệ 0845 115 115

0845 115 115